تبلیغات
ایران جهانی در یک مرز - مطالب بهمن 1390
درباره وبلاگ

آرشیو

آخرین پستها

پیوندها

پیوندهای روزانه

نویسندگان

آمار وبلاگ

Admin Logo
themebox

آشنایی با ارگ

ارگ در بین اقوام مختلف تعاریف گوناگونی دارد و در طول تاریخ نیز کاربردهای متفاوتی داشته است

در دوره ساسانیان به قلعه مستحکم ارگ گفته می‌شد و در اوایل همین دوره نیز فرماندۀ ارگ و یا قلعه، ارگبذ نامیده می‌شد، ولی بعدها این عنوان به یکی از مقامات عالی لشگری داده شد.

آشنایی با ارگ

در فرهنگ بزرگ سخن، واژه ارگ چنین تعریف شده است: قلعه‌ای کوچک در میان برج و باروی شهر یا در میان قلعه‌ای بزرگ.

در لغت‌نامه دهخدا نیز، در مورد ارگ نوشته شده: قلعۀ کوچکی باشد که در میان قلعه‌ای بزرگ سازند‌.

اما در ،دایره المعارف گفته شده: ارگ، دژ یا قلعه‌ای استوار است که در درون شهر یا قلعه‌ای بزرگ‌تر و بر بلندی بنا شده باشد و مقر حکمرانان یا محل پادشاهان و خدم و حشم ایشان آنجا باشد.

در مجله پیش رو برای آشنایی بیشتر با این سازه عظیم، برخی از ارگ‌های معروف و تاریخی ایران را معرفی کرده‌ایم.



نوشته شده توسط :Saeed.R
جمعه 21 بهمن 1390-09:21 ب.ظ
نظرات() 

کرمان

ارگ رایِن از جمله بزرگ‌ترین بناهای خشتی جهان است و بالای تپه‌ای در جنوب غربی شهر کنونی راین در استان کرمان قرار دارد

این بنای تاریخی حدود 22 هزار مترمربع مساحت دارد و دومین بنای خشتی بزرگ جهان بعد از ارگ بم  به حساب می‌آید.

شهر راین با قدمت و تمدن کهن در زمان ساسانیان بواسطه قرار گرفتن در بزرگراه غرب به شرق و راه کرمان به جیرفت و بندرعباس موقعیتی مناسب داشته و یکی از مراکز داد و ستد کالا و همچنین بافت پارچه های ارزشمندی بوده است که حتی به مناطق دور مانند مصر نیز صادر می‌شد.

ارگ راین پس از تخریب ارگ بم بر اثر زلزله این شهر بیش از گذشته مورد توجه گردشگران خارجی و داخلی قرار گرفته است.

پلان این بنای زیبای خشتی تقریبا مربع شکل است و چندین برج در اطراف آن ساخته شده است. حصاری که در اطراف این کرمان کشیده شده است بیش از 10 متر ارتفاع دارد و تنها ورودی ارگ از قسمت شرقی آن است که با سر دری بزرگ به محوطه داخلی راه دارد.

درون ارگ راین نیز عناصرى چون بازار، اصطبل‌هاى زمستانى و تابستانى، زورخانه، اعیان نشین و عام نشین وجود دارد. ارگ راین که یکی از مهم‌ترین آثار تاریخی کهن راین است، گفته می‌شود قدمت آن به دوره ساسانیان می‌رسد.

ارگ راین یکی از دژهای فرمانروایی میرزا حسین خان(راینی) بوده که در زمان نادر شاه افشار و پسر او محمد علی خان در زمان زندیه می‌زیسته است. این ارگ پس از سرنگونی زندیه به دست آغا محمد خان قاجار، محل زندگی نوادگان میرزا حسین خان بوده که هنوز گروهی از آنان در این شهر و در شهر کرمان هستند.

نقشه ارگ تقریباً مربع شکل و با چندین برج در اطراف مزین شده‌است. دور تا دور ارگ را حصاری در برگرفته که ارتفاع آن بیش از ده متر است. تنها ورودی ارگ از جبهه شرقی است که با سر در بزرگ و باشکوه به محوطه داخلی راه دارد.

این ارگ تا 150 سال پیش، قابل سکونت بوده و مرمت آن از سال 1374 آغاز شده و قسمت‌های بازار، حاکم نشین، چهارانبار، آتشکده (زورخانه) و خانه اعیانی مباشر بازسازی شده‌اند.

ارگ راین

این منطقه در گذشته یکی از مراکز ساخت صنایع دفاعی مانند شمشیر و تفنگ نیز بوده است. همچنین ارگ تاریخی راین، زمانی شهری بزرگ و آباد با دژ محکم بوده است، که در آن محل زندگی مشاغل مختلف اجتماعی در این ارگ از هم جدا هستند؛ به طوری که می‌توان به محله زندگی پیشه‌وران، تجار، کشاورزان، نزدیکان حکومتی و موبدان اشاره کرد، که هرکدام نشان دهنده وجود طبقات اجتماعی مختلف در جامعه شهری آن زمان بوده است.

در قسمت ارگ حکومتی خانه اعیان و خوش نشینان واقع شده است، از نحوه ساخت و معماری و مصالح به کار رفته بین این قسمت با قسمت عامه نشین تفاوت محسوسی وجود دارد.

ارگ راین شامل مکتبخانه، بارانداز، سرباز خانه، ساختمان قرنطینه و مسجد یا انبار بوده است و از چند سو برج‌های دیده بانی براطراف و اکناف این قلعه تسلط داشته‌اند به گونه‌ای که از این قلعه به ارگی تسخیر ناپذیر یاد می‌کنند.

یکی از قسمت های دیدنی این ارگ قسمت نگهبانی است که نزدیک در ورودی قرار گرفته و از بالا با یک سوراخ مربع شکل به پایین دید دارد و در زمان قدیم نگهبانان ورود و خروج افراد را از نقطه، کنترل و محافظت می‌کردند. در هنگام جنگ نیز از این قسمت بر سر دشمن آب جوشان یا آتش ریخته می‌شد.

این ارگ زیبا در گذشته محل داد و ستد کاروان‌های تجاری بوده که از این مسیر بین جنوب و شمال استان و دیگر قسمت‌ها تردد می‌کرده‌اند، البته ارگ راین در کنار خود قلعه‌های دیگری داشته است که طی گذشت سالیان دراز برخی از قلعه‌های اطراف آن از بین رفته‌اند.

ارگ راین

قسمت‌های مختلف این ارگ با پله‌های جالب و بعضا مدور از هم جدا می‌شود، بخش‌هایی از این قلعه قدیمی ‌در اثر گذشت زمان فرو ریخته است.

کوچه‌های تو در تو و بازار ارگ از دیگر قسمت های دیدنی ارگ هستند و به اتاق ها و حجره هایی ختم می‌شوند که گذشت زمان بر آنها تاثیرات نسبتا محسوسی گذاشته است، کمرنگ شدن نقوش برخی از دیواره‌ها از جمله این تاثیرات، بر اثر گذشت زمان است.



نوشته شده توسط :Saeed.R
جمعه 21 بهمن 1390-09:17 ب.ظ
نظرات() 

تلف شدن دلفین‌ها به دلیل ضربات صیادان

معاون محیط دریایی سازمان محیط زیست با بیان اینکه هفته گذشته یک دلفین در سواحل بوشهر به دلیل ضربه وارده توسط صیادان سازمان شیلات به ناحیه جمجمه تلف شده است گفت: این اولین باری نیست که ماهیگیران شیلات با بی‌مبالاتی موجب تلف‌شدن این گونه ارزشمند می‌شوند.

  

عبدالرضا کرباسی در گفتگو با خبرنگار مهر با بیان این مطلب افزود: در راستای نجات دلفین هایی که به دلایل مختلف در سواحل به گل می نشینند پیش نویس دستورالعمل امداد و نجات دلفین ها و کوسه های خلیج فارس و دریای عمان تدوین شد.

به گفته وی، این پیش نویس پس از نهایی‌شدن حداقل در یکصد هزار نسخه چاپ و دراختیار جوامع محلی قرار خواهد گرفت تا در زمان مشاهده دلفین های به گل نشسته در سواحل بتوان از اقدامات مردمی استفاده بهینه کرد.

معاون محیط دریایی سازمان محیط زیست، این دستورالعمل دو قسمت مجزا دارد که یک بخش آن بسیار عامیانه است برای مردم عادی و جوامع محلی تدوین شده و بخش دیگر آن ویژه کارشناسان و متخصصان است.

کرباسی اظهار داشت: همه ساله به دلیل فعالیت‌های شیلاتی و رفتار بسیار بد ماهیگیران صنعتی و در رأس آن سازمان شیلات تعداد قابل توجهی ازدلفین‌ها در تور ماهیگیران گیر می‌افتند.

وی افزود: ازآنجایی که حضور دلفین ها نشان دهنده حضور تن ماهیان در یک مکان است بنابراین صیادان از این نشانه استفاده کرده و بدون توجه به حضور دلفین‌ها با ضربات محکم تور در آن ناحیه موجب تلف شدن آنی و یا گیج شدن دلفین‌ها و به گل نشستن آنها می‌شوند.

معاون محیط دریایی سازمان محیط زیست در ادامه گفت: هنگامی که یک دلفین صدمه می‌بینید با ایجاد صداهای خاص تعداد زیادی از دلفین‌ها را به سمت خود می‌کشاند که هین امر گاهی منجر به گل نشستن دسته جمعی دلفین‌ها می‌شود.

کرباسی در خصوص گونه دلفین تلف شده در سواحل بوشهر توسط صیادان گفت: این گونه از نوع بینی بطری با طول بدنی معادل 234 سانتیمتر است و اگر چه در ظاهر سالم است ولی علت مرگ آن ضربه وارده به جمجمه توسط ماهیگیران شیلات است.

وی افزود: البته در سال جاری با توجه به آموزش‌هایی که توسط سازمان محیط زیست داده شده تلفات این گونه بیش از 2 ، 3 مورد نبوده و در بسیاری مواقع با کمک‌های اولیه جوامع محلی توانسته‌اند دلفین‌های آسیب دیده را نجات دهند.



نوشته شده توسط :Saeed.R
جمعه 21 بهمن 1390-09:08 ب.ظ
نظرات() 

به زودی ببر سیبری به ایران می‌آید

رایزنی‌های لازم با کشور روسیه درباره ورود ببرهای سیبری به ایران انجام شده و امیدواریم این ببرها تا آخر زمستان وارد کشور شوند

به گزارش ایرنا ، محمد جواد محمدی زاده در حاشیه مراسم افتتاحیه مرکز کنترل و پایش محیط زیست کشور در جمع خبرنگاران گفت: ما از روسیه درخواست کرده‌ایم که از منطقه میانکاله که برای زندگی ببرها در نظر گرفته شده بازدید کنند و بعد از بررسی و تایید آنها برای ورود ببرها اقدام خواهیم کرد.

وی به سفر خود در دو تا سه روز آینده به استان مازندران اشاره کرد و اظهارداشت: در این سفر از منطقه میانکاله بازدید خواهم کرد و از نزدیک با شرایط منطقه آشنا می‌شوم اما ترجیح می‌دهم که کارشناسان روسی هم از منطقه بازدید و نظرشان را اعلام کنند و با آنها موافقت شده در هر زمانی که آمادگی دارند، وارد ایران شوند.

وی در پاسخ به این سوال که آیا مکان اصلی ببرها به طور قطعی مشخص شده است گفت: فضایی برای استقرار ببرها مشخص شده ولی حضور ببرها در آن مستلزم این است که کارشناسان روسی آن را تایید کنند.

محمدی زاده ابراز امیدواری کرد که تاپایان زمستان سال جاری انتقال این ببرها انجام شود.

وی همچنین اضافه کرد: اگر هم در زمستان انتقال صورت نگیرد در فصل بهار هم مشکلی پیش نمی‌آید اما چون این حیوانات از یک آب و هوای دیگر می‌آیند بهتر است انتقال در فصل سرد انجام شود تا آنها فرصت داشته باشند خود را با شرایط آب و هوایی جدید تطبیق دهند و به مرور به گرمای هوا عادت کنند.



نوشته شده توسط :Saeed.R
سه شنبه 18 بهمن 1390-09:32 ب.ظ
نظرات() 

علم‌کوه - مازندران

علم‌کوه نام کوهی با ارتفاع قله ۴۸۵۰ متر است که در منطقه تخت سلیمان واقع شده‌است

قله علم کوه پس از قله دماوند دومین قله مرتفع ایران به شمار می‌رود.

بیشتر شهرت این قله به خاطر دیواره‌ایست که در دامنه شمالی آن واقع است و دارای فنی‌ترین و سخت‌ترین مسیرهای سنگنوردی و دیواره‌نوردی در ایران است.

این دیواره در ایران، جایگاهی مانند کی۲ در جهان را داراست.

رودبارک و کلاردشت نزدیکترین شهرها به این منطقه در استان مازندران هستند. جبهه جنوبی این کوه نیز مشرف به طالقان است.

در جبهه شمالی این قله دیواره‌ای به طول ۶۵۰ متر وجود دارد که یکی از زیباترین و مشکل‌ترین دیواره‌های دنیا به شمار می‌رود.

منطقه علم کوه دارای ۴۷ قله بالای ۴۰۰۰متر است که به آلپ ایران نیز معروف است.



نوشته شده توسط :Saeed.R
شنبه 15 بهمن 1390-08:02 ب.ظ
نظرات() 

مهاجرت پرندگان مهاجر در نخستین سال آبگیری سد سیمره

معاون محیط زیست طبیعی اداره حفاظت محیط زیست ایلام گفت: دو هزار و 500 پرنده مهاجر آبزی و کنار آبزی همزمان با نخستین سال آبگیری سد سیمره، زمستان را در این مکان سپری می‌کنند

'غلامرضا ابدالی' در گفت و گو با خبرنگار ایرنا اظهار داشت: همه ساله سرشماری زمستانی پرندگان مهاجر در ایران و کشورهای دیگر از دهم دی تا پنجم بهمن ماه انجام می‌شود.

وی افزود: آبگیری دریاچه 180 میلیون متر مکعبی سد سیمره  و تبدیل شدن زیستگاه خشک منطقه به تالاب، حوضه آبگیر این سد را اکنون به یکی از زیستگاه‌های مهم پرنگان مهاجر در استان ایلام تبدیل کرده است.

معاون محیط زیست ایلام ادامه داد: دریاچه سد سیمره به طول 10 کیلومتر، از حیث جغرافیایی زیستگاه بسیار مناسبی برای زمستان گذرانی پرندگان مهاجر در این استان است.

ابدالی گفت: پرندگان مهاجر به این سد، بیشتر از گونه‌های حواصیل خاکستری، ماهی خورک ابلق، چنگر، باکلان، اگرت سفید و اردک سرسبز هستند.

او افزود: این پرندگان با شروع فصل سرما مهاجرت خود را از مناطق سردسیری روسیه و آسیای میانه آغاز می‌کنند و از نیمه آبان ماه تا پایان فصل سرما در محدوده دریاچه سد سیمره زمستان گذرانی می‌کنند.

معاون محیط زیست طبیعی ایلام یادآور شد: با تکمیل آبگیری سد سیمره و تثبیت سطح آب آن، افزون بر رشد گونه‌های مختلف گیاهی در محدوده دریاچه سد، زیستگاهی امن برای اقامت زمستانی پرندگان مهاجر فراهم آمده است.

سد سیمره در حد فاصل دو استان ایلام و لرستان در 40 کیلومتری شمال غربی دره شهر قرار دارد.



نوشته شده توسط :Saeed.R
پنجشنبه 13 بهمن 1390-11:24 ب.ظ
نظرات() 

آشنایی با باغ کلات نادری - خراسان رضوی

 باغ کلات نادری در شهر کلات، شمال شرقی مشهد، در بستری کوهستانی، در میان دو رشته کوه در استان خراسان رضوی قرار گرفته است.

یکی همان است که با نزدیک شدن به شهر کلات چشم‎اندازی حصار گونه دارد و شهر در این حصار قرار دارد و دیگری در سمت شمال است.

مجموعه باغ و عمارت خورشید برای آرامگاه نادر شاه افشار به سال 1160 هـ . ق به دستور وی ساخته شده است. این بنا بعدها در دورانی که آل جلایر (سده سیزدهم هـ . ق ) در این منطقه حکمرانی داشته با تغییرهای اندکی به صورت کاخ مورد استفاده قرار گرفت.

عمارت خورشید با معماری ویژه ایرانی، با بخشی استوانه‎ای شکل ( 94/20 متر از کف زیر زمین و 30/11متر بلندتر از پوشش طبقه هم کف) ساخته شد.


سنگهای پر حجم و سنگین بنا، که موضوع آن‎ها انواع میوه‎های گرمسیری و پرندگانی چون طوطی است. گفته می‎شود احتمال دارد سنگ تراش‎های این بنا را نادر شاه از هند آورده باشد زیرا میوه‎هایی چون موز، آناناس و ... در آن زمان در ایران وجود نداشته است تا سنگ تراشان ایرانی توانسته باشند شبیه آنها را حجاری کنند.

Iranian gardens - bagh-e Kalat Naderi

از نظام کاشت باغ بجز یک ردیف چنار کهنسال در باغچه غربی باغ و در کوچة غربی باغ که جزو عرصه باغ بوده، چیز دیگری بر جای نمانده است و همین ردیف درختان چنار کهن بعدها مبنای درختکاری‎های بقیه قسمت‎های باغ قرار گرفت و 220 عدد درخت چنار کاشته شد که اکنون باغ با این درختان شکل گرفته است.

Iranian gardens - bagh-e Kalat Naderi

در حال حاضر منبع آبرسانی اولیه باغ از بین رفته است و آب باغ بوسیله موتور پمپ از آب ذخیره شده در آب انباری که در زیر پیاده‎رو انتهای شرقی باغ ایجاد شده تامین می‎شود.



نوشته شده توسط :Saeed.R
یکشنبه 9 بهمن 1390-12:08 ب.ظ
نظرات() 

عرصه بر نماد حیات وحش ایران تنگ‌تر می‌شود

درحالی‌که احداث جاده گزوئیه در منطقه حفاظت شده کوه بافق به یکی از چالش‌های جدی محیط‌زیست تبدیل شده، اظهارنظرهای متفاوت، به‌ویژه موضع‌گیری مسئولان سازمان محیط‌زیست نسبت به احداث این جاده، پرسش‌های متعددی را سبب شده است
تا آنجا که برخی مخاطبان در تماس با همشهری از اهمیت منطقه حفاظت شده کوه بافق سؤال کرده و گفته‌اند که احداث این جاده چه زیانی برای محیط‌زیست دارد که منتقدان محیط‌زیست با احداث آن مخالفند؟

برخی نیز پرسیده‌اند چرا گروه محیط‌زیست همشهری با اجرای طرح‌های عمرانی و توسعه مخالف است؟ آنچه در پی می‌آید پاسخی است به این مخاطبان و اینکه چرا نباید جاده گزوئیه احداث شود. عملیات اجرایی این جاده که طی یک‌ماه گذشته شدت گرفته بود به‌علت اعتراض منتقدان محیط‌زیست اکنون به حالت تعلیق درآمده است.

منطقه حفاظت شده کوه بافق و اهمیت آن

منطقه حفاظت شده کوه بافق با مساحتی حدود 88527 هکتار در فاصله 10 کیلومتری شمال‌شرق شهر بافق در استان یزد واقع شده است. این منطقه در سال 1367به‌عنوان منطقه شکارممنوع اعلام شد و در سال 1375 به‌عنوان «منطقه حفاظت شده کوه بافق» در فهرست مناطق حفاظت شده ایران به ثبت رسید.

این منطقه به‌دلیل پستی و بلندی و وجود دره‌های عمیق و ارتفاعات بلند و دشت‌های نسبتا وسیع، رویشگاه‌های گوناگون را در خود جای داده و شرایط زیستگاهی مناسبی را برای حضور گونه‌های جانوری فراهم کرده است.

کل و بز، قوچ و میش کرمانی و جبیر مهم‌ترین گونه‌های جانوری علفخوار و یوزپلنگ، پلنگ ایرانی، کاراکال، گرگ خاکستری، شغال، روباه معمولی، شاه روباه و کفتار از مهم‌ترین گونه‌های گوشتخوار منطقه محسوب می‌شوند.

در این منطقه حفاظت شده همچنین 44گونه پرنده شناسایی شده که از مهم‌ترین آنها می‌توان به عقاب طلایی، دلیجه، کبک، تیهو، باقرقره شکم سفید، هوبره، کوکو، زاغ بور و زاغ نوک زرد اشاره کرد. منطقه حفاظت شده کوه بافق که قدیمی‌ترین سایت پروژه بین‌المللی حفاظت از یوزپلنگ آسیایی محسوب می‌شود، از سوی برنامه عمران سازمان ملل متحد(UNDP) برای قلاده‌گذاری و ردیابی یوزپلنگ آسیایی انتخاب شد تا از این طریق مطالعات رفتارشناسی و زیستگاهی یوزپلنگ ارتقا یابد.

تأکید بر توسعه پایدار

اما در پاسخ به منتقدانی که می‌گویند گروه محیط‌زیست همشهری چرا با توسعه مخالف است، باید گفت نه تنها گروه محیط‌زیست همشهری که هیچ طرفدار محیط‌زیستی با توسعه مخالف نیست بلکه بر آن پای می‌فشارد؛ با این توضیح که طرفداران محیط‌زیست بنا به تعاریف بین‌المللی معتقدند فعالیت‌های عمرانی زمانی توسعه محسوب می‌شود که منطبق با معیارهای زیست‌محیطی باشد و به محیط‌زیست و منابع پایه کشور آسیبی نرساند. از نگاه این افراد محیط‌زیست اولویت اول است؛ درحالی‌که به اعتقاد برخی متولیان طرح‌های عمرانی، آنچه مهم است اجرای طرح مورد نظر است اما اینکه اجرای طرح تا چه اندازه باعث تخریب محیط‌زیست می‌شود برای آنها اهمیتی ندارد. عبور جاده از منطقه حفاظت‌شده بافق (جاده گزوئیه) نمونه‌ای از این شیوه نگرش در اجرای طرح‌های عمرانی است.

نابودی حیات وحش منطقه

جاده گزوئیه در منطقه حفاظت‌شده بافق در صورت احداث از پرتردد‌ترین مسیر یوزپلنگ عبور خواهد کرد و در نتیجه باعث مختل‌شدن امنیت این زیستگاه و نابودی حیات وحش در کوتاه مدت می‌شود.

این جاده علاوه بر قطعه قطعه کردن زیستگاه‌ها، باعث سهولت دسترسی شکارچیان و متخلفان به قلب منطقه می‌شود که نتیجه آن افزایش شکار غیرمجاز خواهد بود، به‌خصوص آنکه این منطقه مانند سایر مناطق حفاظت‌شده با کمبود محیط‌بان مواجه است. براساس آنچه گفته شد شایسته است به جای ساخت جاده گزوئیه، از گزینه‌های دیگری که مورد تایید کارشناسان محیط‌زیست است استفاده شود. نخستین گزینه، بهسازی راه موجود با حذف پیچ‌ها و ایجاد باند رفت و برگشت مجزاست که در صورت اجرای این گزینه هم از طول مسیر 76 کیلومتری فعلی کاسته می‌شود و هم ضریب امنیت جاده افزایش می‌یابد.

علاوه‌براین، دهستان کوشک و معادن فسفات اسفوردی هم از این جاده بهره‌مند می‌شوند. درحالی‌که ساخت جاده گزوئیه فقط مسیر دهستان سبزدشت به بافق را کوتاه می‌کند اما در طول مسیر، برای هیچ روستایی دسترس

نوشته شده توسط :Saeed.R
شنبه 8 بهمن 1390-08:50 ق.ظ
نظرات()